Полная версия сайта Мобильная версия сайта

Было ў бацькі тры сына

Бацькі вялікіх паэтаў — такія ж самыя бацькі, як і ўсе астатнія. Або ўсё ж такі — іншыя?

Насамрэч ў Адама Ягоравіча Багдановіча было не тры, а восем сыноў — і адна дачушка, Ніна.

Дзевяць дзяцей нарадзілі яму тры жонкі. Ён быў мужчына прыгожы, далікатны, дзяўчаты глядзелі на яго з цікавасцю, а калі ўжо кахалі — дык на ўсё жыццё.

Апошняя ягоная жонка — малодшая сястра жонкі першай — чакала свайго жаноцкага шчасця побач з каханым больш за дзесяць год.

Трох старэйшых сыноў Адаму Ягоравічу нарадзіла Марыя Апанасаўна Мякота, прыгажуня Маша, якой, нажаль, не давялося пабачыць, як растуць і разумнеюць яе цудоўныя дзеці.

А яны атрымаліся сапраўды годнымі хлопцамі: старэйшы, Вадзім, гарачы барацьбіт за студэнцкую справядлівасць, сярэдні, Максім, выбітны паэт, малодшы, Леў, таленавіты матэматык.

Адам і Марыя Багдановічы з сынамі.

velvet1.jpg

Між іншым, тое, што нам, людзям, падаецца несправядлівасцю, насамрэч можа быць найвышэйшай літасцю Божай да сваіх сыноў і дачок.

Як перанесла б сэрца маці тыя лёсы, якія былі наканаваныя яе сынам…

Вадзім быў старэйшым.

Вадзім Багдановіч

velvet2.jpg

Ён быў вельмі таленавітым хлопцам.

Усе навукі даваліся яму аднолькава лёгка. Але ж не навукі і не мастацтва цікавілі неардынарнага студэнта.

Ён сталеў разам з часам, і ягоная маладосць супала з маладосцю стагоддзя: у 1905 Вадзіму было пятнаццаць.

Падлеткавыя летуценні і пратэст супраць існага найлепшым чынам адлюстроўваліся ў рэвалюцыйных хваляваннях.

Вадзім прымае самы непасрэдны ўдзел у першай рускай рэвалюцыі — і малодшыя, Максім і Лёва, с захапленнем назіраюць за палкай дзейнасцю старэйшага брата.

Барацьба, таямніца, небяспека… менавіта такім павінны быць старэйшы брат — моцным, дужым, бясстрашным.

Але хто гарыць, той заўчасна згарае. У 1908 годзе васемнаццацігадовы Вадзім памірае ад сухотаў. На гора ад страты брата Максім не мог забыцца да канца свайго, таксама кароткага, жыцця.

Максім таксама быў барацьбітом. Але ягоная смеласць была смеласцю зусім іншага кшталту.

Максім Багдановіч

velvet.jpg

Амаль чатырыста год развіцця еўрапейскай літаратуры — пачынаючы з адраджэнскіх санетаў Шэкспіра і да мадэрновых эксперыментаў Рэмбо і Верлена — прайшла беларуская літаратура дзякуючы генію Максіма Багдановіча.

Ён прыйшоў у літаратуру, якая ледзь-ледзь распраўляла крылы пасля забарон і вынішчэння — сыходзіў з жыцця, калі пра беларускую паэзію з павагай і захапленнем гаварыў увесь славянскі свет.

А гэта — Леў. Бацькавы ўлюбёнец.

Леў Багдановіч падчас навучання ў гімназіі.

4_leu_bagdanovich_padchas_navuchannya_u_gimnazii.jpg

Адам Ягоравіч не ўхваляў ні Вадзімавай цікавасці да рэвалюцыі, ні Максімавага захаплення паэзіяй, да таго ж — бесперспектыўнай беларускай.

Леў быў адзіны з трох сыноў, у думках пра якога бацькоўскае сэрца не пакутвала.

Леў быў выбітным матэматыкам — некаторыя з варыянтаў рашэння арыфметычных задач, прапанаваныя гімназістам Багдановічам, друкаваліся ў навуковых журналах і нават уваходзілі ў падручнікі.

Яны дзялілі пакой з Максімам — і ў пакоі заўсёды было ціха-ціха: адзін, лёжачы на ложку, мармыча пад нос вершы, другі — рыпіць пяром па паперы, адшукваючы тую самую, адзіную патрэбную, камбінацыю формул.

У тым страшным траўні 1917га года, калі Максім паміраў у Ялце, бацька быў зусім побач — у Смферопалі.

Але ў Ялту выехаць не мог — чакаў з арміі малодшага, Лёвушку. Калі б з’ехаў — размінуліся б. З Лёвам тады пабачыліся. І гэта была апошняя сустрэча — малодшы сын загінуў праз год у адной з бітваў Першай сусветнай.  

За дваццаць год пасля вяселля з Машай Мякотай Адам Ягоравіч пахаваў яе саму, маленькую Ніначку — і трох Машавых сыноў. 
Але ж гадаваў іх бацька не на смерць — на доўгае плённае жыццё.

Вось, напрыклад, кола чытання братоў Багдановічаў з успамінаў бацькі:

«Мои дети, в том числе и Максим, поступали в гимназию с полным маленьким кругом знаний и о прошлом и о всем окружающем мире.

Дома же они учились читать по-французски (азбука Игнатовича и первая книжка его же концентрического учебника).

В гимназию они поступали вполне подготовленными и учиться им было нетрудно.

В дальнейшем я руководил только чтением, которое у меня ставилось систематично и тесно связывалось с общим ходом обучения.

Ничего лишнего и бесцельного.

Подбор книг самый строгий. Изделия из специально детской литературы были устранены.

Они заменялись памятниками народного творчества или художественными произведениями, доступными детскому пониманию. На первых порах (три-четыре года) читал я сам.

Первой книжкой для Максима, как, впрочем, и для других детей были «Детские сказки» Афанасьева, затем белорусские сказки моих записей и другие по моему выбору из Шейна и Романова.

Затем русские былины, «Слово о полку Игореве» в подлиннике и переводе Майкова; былины и песни сербские и болгарские, «Эдда», «Песнь о Нибелунгах», «Песнь о Роланде», романсы о Сиде, «Рустем и Зареб», «Наль и Дамаянти», «Илиада» в отрывках и «Одиссея», поход Аргонавтов, отрывки из «Энеиды», Феокрит, отрывки из трагиков, Бокаччио, Ариост, Дант, Тассо, Сервантес, Дефо, Мильтон, Мицкевич, а из русских Пушкин, Гоголь, Тургенев («Записки охотника»), Глеб Успенский, Короленко в их художественно-этнографических произведениях.

Читались также отрывки из Геродота, Фукидида  и жизнеописания Плутарха.

Все это читалось до средних классов гимназии, а в остальном предоставлялась полная свобода».

Не дзіва, што кожны з братоў выспеў надзвычай адукаваным і творча распаволеным чалавекам.

Каб толькі пажылі б…

Заметили ошибку? Выделите текст с ошибкой и нажмите Ctrl+Enter. Благодарим за помощь!
fb 0
tw
vk 0
ok 0
VELVET: Анна Северинец
#
Система Orphus